COD BOD analizatory barada bilim

BOD we COD nähili ölçenýär?

Suwdaky BOD (Biologik kislorod islegi) we COD (Himiki kislorod islegi) ölçemek üçin ulanylyp bilinýän birnäçe usul bar. Iki esasy usulyň gysgaça mazmuny:

Suwuklandyryş usuly: Suwuklandyryş usulynda belli bir möçberdäki suw belli bir mukdarda suwuklandyryş suwy bilen suwuklandyrylýar, bu suwuň düzüminde örän pes derejeli organiki maddalar bar. Soňra suwuklandyrylan nusga belli bir wagt aralygynda (adatça 5 gün) gözegçilik edilýän temperaturada (adatça 20°C) inkubasiýa edilýär. Nusgadaky kislorodyň konsentrasiýasy inkubasiýadan öň we soň ölçenýär. Nusganyň BOD-ny hasaplamak üçin inkubasiýadan öň we soň kislorodyň konsentrasiýasynyň tapawudy ulanylýar.

COD-ny ölçemek üçin şuňa meňzeş proses ulanylýar, ýöne nusga inkubasiýa edilmek ýerine himiki oksidleşdiriji serişde (meselem, kaliý dihromat) bilen işlenilýär. Himiki reaksiýa arkaly sarp edilýän kislorodyň konsentrasiýasy nusganyň COD-ny hasaplamak üçin ulanylýar.

Respirometr usuly: Respirometr usulynda suw nusgasyndaky organiki maddalary parçalanda mikroorganizmleriň kislorod sarp edilişini ölçemek üçin möhürlenen gap (respirometr diýilýär) ulanylýar. Respirometrdäki kislorodyň konsentrasiýasy belli bir wagtyň dowamynda (adatça 5 gün) gözegçilik edilýän temperaturada (adatça 20°C) ölçenýär. Nusganyň BOD-y kislorodyň konsentrasiýasynyň wagtyň geçmegi bilen azalma tizligine esaslanyp hasaplanýar.

Suwuklandyrma usuly hem, respirometr usuly hem suwdaky BOD we COD-ny ölçemek üçin dünýäde ulanylýan standartlaşdyrylan usullardyr.

BOD we COD çägi näme?

BOD (Biologik kisloroda isleg) we COD (Himiki kisloroda isleg) suwdaky organiki maddalary dargatmak üçin zerur bolan kislorodyň mukdarynyň ölçegleridir. BOD we COD derejeleri suwuň hilini we hapa suwlaryň tebigy suw howdanlaryna akdyrylmagynyň mümkin bolan täsirini bahalandyrmak üçin ulanylyp bilner.

BOD we COD çäkleri suwdaky BOD we COD derejelerini kadalaşdyrmak üçin ulanylýan standartlardyr. Bu çäklendirmeler, adatça, gözegçilik edaralary tarapyndan bellenilýär we daşky gurşawa ýaramaz täsir etmejek suwdaky organiki maddalaryň kabul ederlik derejesine esaslanýar. BOD we COD çäkleri, adatça, her litr suw üçin milligram kislorodda (mg/L) görkezilýär.

BOD çäkleri derýalar we köller ýaly tebigy suw howdanlaryna zyňylýan hapa suwlardaky organiki maddalaryň mukdaryny kadalaşdyrmak üçin ulanylýar. Suwdaky BOD-nyň ýokary derejesi suwuň kislorod mukdaryny azaldyp we suw jandarlaryna zyýan ýetirip biler. Netijede, hapa suw arassalaýjy zawodlar zyňyndy suwlaryny zyňanda belli bir BOD çäklerine laýyk gelmelidir.

Senagat hapa suwlaryndaky organiki maddalaryň we beýleki hapalaýjylaryň derejesini kadalaşdyrmak üçin KOD çäkleri ulanylýar. Suwdaky KOD-nyň ýokary derejesi zäherli ýa-da zyýanly maddalaryň bardygyny görkezip biler, şeýle hem suwuň kislorod mukdaryny azaldyp, suw jandarlaryna zyýan ýetirip biler. Senagat desgalary, adatça, hapa suwlaryny çykaranda belli bir KOD çäklerine laýyk gelmelidir.

Umuman alanyňda, BOD we COD çäkleri daşky gurşawy goramak we tebigy suw howdanlarynda suwuň hilini üpjün etmek üçin möhüm gurallardyr.