Suwuň bulanıklygy nähili ölçenýär?

Bulanıklyk näme?

Bulanyklyk suwuklygyň bulutlylygynyň ýa-da bulanyklygynyň ölçegidir we adatça derýalar, köller we ummanlar ýaly tebigy suw howdanlarynda, şeýle hem suw arassalaýjy ulgamlarda suwuň hilini bahalandyrmak üçin ulanylýar. Ol suw sütüninden geçýän ýagtylygy saçýan laý, suw otlary, plankton we senagat önümleri ýaly asma bölejikleriň bolmagy sebäpli ýüze çykýar.
Bulanyklyk, adatça, nefelometrik bulanyklyk birliklerinde (NTU) ölçenilýär, ýokary gymmatlyklar suwuň has ýokary bulanyklygyny görkezýär. Bu birlik nefelometr bilen ölçenýän suwda asylan bölejikleriň saçran ýagtylygynyň mukdaryna esaslanýar. Nefelometr nusganyň içinden ýagtylyk şöhlesini geçirýär we asylan bölejikleriň saçran ýagtylygyny 90 graduslyk burç bilen anyklaýar. Ýokary NTU gymmatlyklar suwda has ýokary bulanyklygy ýa-da bulanyklygy görkezýär. Pes NTU gymmatlyklar has arassa suwy görkezýär.
Mysal üçin: Arassa suwuň NTU gymmaty 0-a golaý bolup biler. Howpsuzlyk standartlaryna laýyk gelmeli içimlik suwunyň NTU gymmaty adatça 1-den az bolup biler. Hapalanma ýa-da asma bölejikler derejesi ýokary bolan suwuň NTU gymmaty ýüzlerçe ýa-da müňlerçe bolup biler.

Suwuň hiliniň bulanylygyny näme üçin ölçemeli?

Bulanıklyk derejesiniň ýokarlanmagy birnäçe ýaramaz täsirlere sebäp bolup biler:
1）Ýagtylygyň siňmeginiň azalmagy: Bu suw ösümliklerinde fotosinteziň bozulmagyna sebäp bolýar we şeýdip esasy önümçilige bagly bolan giň suw ekosistemasyny bozýar.
2）Süzgüç ulgamlarynyň tıkanmagy: Asma gaty maddalar suw arassalaýjy desgalardaky süzgüçleri böwetläp, iş çykdajylaryny artdyryp we arassalaýyş netijeliligini peseldip biler.
3）Hapalandyryjy maddalar bilen baglanyşyk: Bulanyklyk döredýän bölejikler köplenç zyýanly hapalandyryjy maddalaryň, mysal üçin, patogen mikroorganizmleriň, agyr metallaryň we zäherli himiki maddalaryň daşaýjysy bolup hyzmat edýär we daşky gurşaw we adam saglygy üçin howp döredýär.
Gysgaça aýdylanda, bulanyklyk, esasanam daşky gurşawyň gözegçiligi we jemgyýetçilik saglygynyň çäklerinde suw serişdeleriniň fiziki, himiki we biologik bitewüligini bahalandyrmak üçin möhüm görkeziji bolup hyzmat edýär.
Bulanıklygy ölçemegiň prinsipi näme?

Bulanıklygy ölçemegiň prinsipi, ýagtylygyň suwuň içinden geçýän wagtyndaky saçramagyna esaslanýar. Yşyk bu bölejikler bilen özara täsirleşende, dürli ugurlara saçraýar we saçralan ýagtylygyň intensiwligi bar bolan bölejikleriň konsentrasiýasyna gönüden-göni proporsionaldyr. Bölejikleriň ýokary konsentrasiýasy ýagtylygyň saçramagynyň artmagyna getirýär we bu bolsa has uly bulanıklyga getirýär.

bulanıklygy ölçemegiň prinsipi

Bu prosessi aşakdaky ädimlere bölmek mümkin:
Ýagtylyk çeşmesi: Adatça lazer ýa-da LED tarapyndan çykarylýan ýagtylyk şöhlesi suw nusgasyndan geçýär.
Asylan Bölejikler: Yşyk nusgadan ýaýraýarka, asylan maddalar - meselem, çökündi, suw otlary, plankton ýa-da hapalandyryjylar - ýagtylygyň dürli ugurlara saçylmagyna sebäp bolýar.
Çapylan Yşygyň Anyklanmagy: AnefelometrBulanıklygy ölçemek üçin ulanylýan enjam, düşýän şöhle bilen deňeşdirilende 90 graduslyk burç bilen saçylan ýagtylygy anyklaýar. Bu burçluk anyklama, bölejikleriň döredýän saçylmasyna ýokary duýgurlygy sebäpli standart usuldyr.
Çapylan ýagtylygyň intensiwliginiň ölçegi: Çapylan ýagtylygyň intensiwligi san taýdan kesgitlenýär, ýokary intensiwlikler bolsa asma bölejikleriň has köp konsentrasiýasyny we netijede has ýokary bulanyklylygy görkezýär.
Bulanıklygyň hasaplanmagy: Ölçenen saçylan ýagtylygyň intensiwligi Nefelometrik Bulanıklyk Birliklerine (NTU) öwrülýär we bulanıklygyň derejesini görkezýän standartlaşdyrylan sanly gymmaty berýär.
Suwuň bulanıklygyny näme ölçeýär?

Suwuň bulanylygyny optik esasly bulanylyk datçiklerini ulanyp ölçemek häzirki zaman senagat ulanylyşlarynda giňden ulanylýan tejribedir. Adatça, real wagt ölçeglerini görkezmek, sensorlary döwürleýin awtomatiki arassalamak we adatdan daşary görkezijiler barada duýduryşlary işletmek, şeýlelik bilen suwuň hiliniň standartlaryna laýyk gelmegini üpjün etmek üçin köpugurly bulanylyk analizatory gerek bolýar.

Onlaýn Bulanyklyk Sensory (Ölçeglenip bilýän deňiz suwy)

Dürli iş şertleri dürli bulanyga gözegçilik çözgütlerini talap edýär. Ýaşaýyş jaýlarynyň ikinji derejeli suw üpjünçilik ulgamlarynda, suw arassalaýjy desgalarda we agyz suw desgalarynyň giriş we çykyş nokatlarynda, esasan, ýokary takyklykly we dar ölçeg aralyklary bolan pes diapazonly bulanygalyk ölçeýjileri ulanylýar. Bu, bu şertlerde pes bulanygalyk derejelerine bolan berk talap bilen baglanyşyklydyr. Mysal üçin, köp ýurtlarda arassalaýjy desgalaryň çykyş nokatlarynda kran suwy üçin kadalaşdyryjy standart bulanygalyk derejesini 1 NTU-dan aşak kesgitleýär. Howuz suwuny synag etmek seýrek duş gelýän bolsa-da, geçirilende, ol örän pes bulanygalyk derejelerini hem talap edýär, adatça pes diapazonly bulanygalyk ölçeýjilerini ulanmagy talap edýär.

TBG-6188T pes aralykly bulanyklyk ölçeýjileri

Tersine, hapa suwlary arassalaýjy desgalar we senagat hapa suwlaryny çykarýan nokatlar ýaly ulanylyşlar ýokary aralykly bulanyklyk ölçeýjilerini talap edýär. Bu gurşawlardaky suw köplenç bulanyklygyň uly üýtgemelerini görkezýär we asma gaty maddalaryň, kolloid bölejikleriň ýa-da himiki çökündileriň uly konsentrasiýalaryny öz içine alyp biler. Bulanyklyk gymmatlyklary köplenç örän pes aralykly gurallaryň ýokarky ölçeg çäklerini geçýär. Mysal üçin, hapa suwlary arassalaýjy desgada täsirli bulanyklyk birnäçe ýüz NTU-a ýetip biler we ilkinji arassalamadan soň hem, onlarça NTU-daky bulanyklyk derejesini gözegçilik etmek zerur bolmagynda galýar. Ýokary aralykly bulanyklyk ölçeýjileri, adatça, saçylan-geçirilen ýagtylygyň intensiwlik gatnaşygy prinsipi esasynda işleýär. Dinamik aralygy giňeltmek usullaryny ulanmak arkaly bu gurallar doly ölçegiň ±2% takyklygyny saklap, 0,1 NTU-dan 4000 NTU-a çenli ölçeg mümkinçiliklerine ýetýärler.

Senagat onlaýn bulanıklyk analizatory

Derman we azyk we içgi pudaklary ýaly ýöriteleşdirilen senagat şertlerinde bulanyklyk ölçegleriniň takyklygyna we uzak möhletli durnuklylygyna has uly talaplar goýulýar. Bu pudaklar köplenç iki şöhleli bulanyklyk ölçeglerini ulanýarlar, olar ýagtylyk çeşmeleriniň üýtgemegi we temperatura üýtgemeleri sebäpli ýüze çykýan päsgelçilikleriň öwezini dolmak üçin gözegçilik şöhlesini öz içine alýar we şeýlelik bilen ölçegleriň yzygiderli ygtybarlylygyny üpjün edýär. Mysal üçin, inýeksiýa üçin suwuň bulanyklygy adatça 0,1 NTU-dan aşakda saklanmaly, bu bolsa enjamlaryň duýgurlygyna we päsgelçiliklere garşy durmagyna berk talaplary goýýar.
Mundan başga-da, Internet of Things (IoT) tehnologiýasynyň ösmegi bilen, häzirki zaman bulanıklyk gözegçilik ulgamlary barha akylly we tor ulgamyna öwrülýär. 4G/5G aragatnaşyk modullarynyň integrasiýasy bulanıklyk maglumatlaryny bulut platformalaryna real wagt režiminde ibermäge mümkinçilik berýär, bu bolsa uzakdan gözegçilik etmegi, maglumatlary seljermegi we awtomatiki duýduryş bildirişlerini ýeňilleşdirýär. Mysal üçin, şäher suw arassalaýjy zawody çykyş bulanıklyk maglumatlaryny suw paýlanyşyny gözegçilik etmek ulgamy bilen baglanyşdyrýan akylly bulanıklyk gözegçilik ulgamyny ornaşdyrdy. Anomal bulanıklyk ýüze çykarylanda, ulgam awtomatik usulda himiki maddalaryň dozasyny sazlaýar, bu bolsa suwuň hiliniň laýyklygynyň 98% -den 99,5% -e çenli gowulanmagyna, şeýle hem himiki maddalaryň sarp edilişiniň 12% azalmagyna getirýär.
Bulanyklyk umumy asma jisimler bilen bir düşünjemi?

Bulanyklyk we Umumy Asma Gapdal Jisimler (UAS) baglanyşykly düşünjeler, ýöne olar birmeňzeş däl. Ikisi hem suwda asma bölejikleri aňladýar, ýöne olar ölçeýän zatlary we mukdary boýunça tapawutlanýar.
Bulanyklyk suwuň optiki häsiýetini, hususan-da, asylgy duran bölejikler tarapyndan näçe ýagtylygyň saçylýandygyny ölçeýär. Ol bölejikleriň mukdaryny gönüden-göni ölçemeýär, tersine, şol bölejikler tarapyndan näçe ýagtylygyň bloklanandygyny ýa-da sowulandygyny ölçeýär. Bulanyklyk diňe bölejikleriň konsentrasiýasyna däl, eýsem bölejikleriň ululygyna, görnüşine we reňkine, şeýle hem ölçegde ulanylýan ýagtylygyň tolkun uzynlygyna täsir edýär.

Senagatyň jemi asma jisimleriniň (TSS) ölçegçisi

Asma maddalaryň umumy sany(TSS) suwuň nusgasyndaky asma bölejikleriň hakyky massasyny ölçeýär. Ol optiki häsiýetlerine garamazdan, suwda asma bolan gaty jisimleriň umumy agramyny kesgitleýär.
TSS belli bir möçberdäki suwy süzgüçden (adatça belli agramy bolan süzgüçden) süzmek arkaly ölçenýär. Suw süzgüçden geçirilenden soň, süzgüçde galan gaty maddalar guradylýar we agramy ölçenýär. Netije litrde milligramda (mg/L) görkezilýär. TSS asma bölejikleriň mukdary bilen gönüden-göni baglanyşykly, ýöne bölejikleriň ululygy ýa-da bölejikleriň ýagtylygy nähili saçýandygy barada maglumat bermeýär.
Esasy tapawutlar:
1） Ölçegleriň häsiýeti:
Bulanıklyk optiki häsiýetdir (ýagtylygyň nähili saçylýandygy ýa-da siňdirilýändigi).
TSS fiziki häsiýetdir (suwda asylan bölejikleriň massasy).
2）Olar nämeleri ölçeýärler:
Bulanyklyk suwuň nähili arassa ýa-da bulanykdygyny görkezýär, ýöne gaty maddalaryň hakyky massasyny bermeýär.
TSS suwuň nähili arassa ýa-da bulanyk görünýändigine garamazdan, onuň içindäki gaty maddalaryň mukdaryny gönüden-göni ölçeýär.
3）Birlikler:
Bulanıklyk NTU-da (Nefelometrik Bulanıklyk Birlikleri) ölçenýär.
TSS mg/L (litri milligramm) bilen ölçenýär.
Reňk we bulanyklyk birmeňzeşmi?

Reňk we bulanyklyk birmeňzeş däl, emma ikisi hem suwuň görnüşine täsir edýär.

Suwuň hiliniň onlaýn reňk ölçeýjisi

Ine, tapawut:
Reňk organiki maddalar (çyran ýapraklar ýaly) ýa-da minerallar (demir ýa-da marganes ýaly) ýaly ereýän maddalaryň täsirinden dörän suwuň reňkini ýa-da öwüşginini aňladýar. Hatda arassa suwda hem ereýän reňkli birleşmeler bar bolsa, reňk bolup biler.
Bulanyklyk suwuň palçyk, lil, mikroorganizmler ýa-da beýleki ownuk gaty maddalar ýaly asma bölejikleriň döreden bulanyklygyny ýa-da dumanlylygyny aňladýar. Ol bölejikleriň suwdan geçýän ýagtylygy näçe derejede saçýandygyny ölçeýär.
Gysgaça aýdylanda:
Reňk = ereýän maddalar
Bulanıklyk = asma bölejikler